Tin tức - Sự kiện   /  Trong huyện  /  Bài  /  Bài phản ánh
Bánh gio Song Vân – Đặc sản miền Vân Cầu
Ngày đăng: 10/02/2018

 Song Vân, đất xưa còn có tên gọi Vân Cầu. Nơi đây người dân giờ vẫn giữ nhiều nét xưa trong đó có nghề là bánh gio. Vốn dĩ cũng được làm ra từ hạt nếp, lá ỏng và cũng chỉ là món ăn bình dân bao đời nay của người dân Song Vân, nhưng dưới những bàn tay khéo léo của các bà các chị, báh gio Song Vân đã được nâng tầm và trở thành món quà khá đặc biệt.
Theo con đường bê tông mới mở rộng chúng tôi tìm đến nhà bà Nguyễn Thị Huyện ở thôn Đông Lai, xã Song Vân là một trong những người làm bánh ngon có tiếng của vùng Vân Cầu đã gìn giữ và tiếp nối nghề làm bánh gio truyền đời. Bà Huyện giờ chuyên làm loại bánh truyền thống này để bán vào các phiên chợ quê. Trong câu chuyện, bà Huyện hồ hởi cho biết ngày thường mình bà chỉ gói đôi ba đấu gạo bánh để bán chợ. Ngày tết thì không cứ có thể tăng lên gấp vài lần vì bà con rồi khách đến đặt hàng khá đông. Bánh gio Vân Cầu vốn có tiếng từ xa xưa, và nó không chỉ có trong mỗi mâm cơm ngày tết bây giờ ngày thường thì món bánh quê này cũng được nhiều người tìm đến nên các bà các chị vẫn gói và đem bán tại phiên chợ quê.
Trong khoảng sân rộng, bà Huyện vừa nhanh tay phơi các loại cây vốn là nguyên liệu để ngâm gạo làm bánh gio vừa cho biết: Cái nghề làm bánh gio tưởng thì đơn giản nhưng lại lắm công phu. Tuy nhiên với bà nó như cái nghiệp đã gắn bó từ khi còn trẻ đến nay đã gần 70 tuổi và có lẽ nó sẽ đeo đuổi mãi. Bà Nguyễn Thị Huyện cho biết từ nhỏ bà đã biết theo bà theo mẹ đi lấy các loại lá cây như mền tên, cây gió, thừng mực, thành ngạnh, bòng, hạt xoan, rền gai, rồi thân cây lạc, đỗ tương… phơi khô rồi được bà được mẹ dạy cho cách đốt lấy tro, rồi ngâm trong nước để vào dịp tết nguyên đán làm bánh gio. Chia sẻ bí quyết để có những chiếc bánh ngon, theo bà Huyện thì rất cần có sự công phu cũng như bàn tay khéo léo của người làm, điều đầu tiên đó là phải chọn được loại gạo nếp ngon, đều hạt, không được lẫn tẻ và phải được vo đãi kỹ rồi dùng nước tro đốt các lại cây đã lọc pha với vôi để lắng lại rồi lấy nước trong đem gạo đã đãi sạch ngâm hai ngày cho ngấm hết nước tro rồi mới vớt ra xả nước sạch cho ráo, sau đó lấy lá dong đã được rửa sạch gói bánh và luộc trong khoảng 2 -3 tiếng là được. Công đoạn luộc bánh cũng không kém phần quan trọng phải để ý khi luộc bánh để bánh ngon phải cho ngập nước cùng một ít măng tre được thu hái sẵn đã phơi khô rửa sạch để bánh được ngon và có màu vàng trong tự nhiên. Bà Huyện cũng chia sẻ thêm, để đảm bảo bánh ngon, ngoài chọn nguyện liệu thì việc ngâm gạo và xử lý nước tro và vôi là rất quan trọng, mặc dù tay nghề lâu năm nhưng mỗi mẻ bánh bà vẫn rất cẩn thận trong khâu phối trộn ngước vôi và nước tro sao cho có tỷ lệ hợp lý để đạt được mẻ bánh ngon khi luộc xong vớt bánh ra màu bánh bóc ra phải có màu vàng hổ phách, dẻo, dai, thơm đặc trưng, trong suốt một màu, có mùi thơm nồng của vôi quyện cùng hương của các loại cây. Qua câu chuyện được biết, bánh gio vốn dĩ khá nhiều nơi làm và không chỉ có ở vùng Tân Yên này. Ở mỗi vùng miền bánh gio lại có những nét riêng. Với bánh gio Vân Cầu cũng vậy, nó không thể lẫn vào đâu được bởi màu bánh đẹp, thơm ngon và ai đã một lần về với Vân Cầu được nếm thử miếng bánh gio thì chắc sẽ khó có thể quên. Hóa ra cái việc làm bánh gio tưởng chừng đơn giản, cũng chỉ là gạo nếp, nước vôi và phụ gia nhưng hóa ra nó đòi hỏi rất nhiều công phu, tỷ mỷ cùng kinh nghiệm và sự khéo léo. Bắt đầu từ việc thu hái các loại cây, rồi phơi, rồi đốt, rồi ngâm tro, ngâm gạo, gói, luộc, công đoạn nào cũng quan trọng. Chỉ cần không pha chuẩn các loại nguyên liệu, không chuẩn nước vôi, không đủ lửa thì mẻ bánh coi đã hỏng từ ngay khi bắt đầu. Nói về nguồn gốc bánh Gio, anh Nguyễn Văn Tuyển ở Song Vân cho biết nó vốn có từ rất lâu rồi, phải cách đây chừng vài trăm năm và người dân giữ nghề nên còn tới bây giờ.

Với Vân Cầu, trước đây muốn thưởng thức bánh gio sản vật của miền quê này thì phải chờ đến dịp tết nguyên đán, nhưng bây giờ bánh gio Song Vân có quanh năm và thường được gói nhiều vào dịp tết để làm quà biếu cho bạn bè người thân nơi xa và khách hàng các nơi về đặt mua. Bánh gio Song Vân từ khá lâu đã trở thành đặc sản, đó cũng là sự ghi nhận về vùng đất cổ biết trân trọng vốn quí của người xưa và phát huy vốn quí đó trong cuộc sống đời thường hôm nay.

                                                                                                                                                              Phương Thảo 

Thông tin hữu ích