Tin tức - Sự kiện   /  Ngân hàng thông tin kinh tế - xã hội.  /  Tiềm năng du lịch  /  Lễ hội đặc sắc
HỘI LÀNG HẬU
Ngày đăng: 03/11/2014

Làng Hậu là một làng của xã Liên Chung, huyện Tân Yên, xưa kia cũng là một làng của xã Chung Sơn, tổng Tuy Lộc Sơn, huyện Yên Thế, phủ Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Lànp năm ở phía Bắc núi Dành, cách con sông Thương không xa, giáp làng có thôn Cống, thôn Lãn Tranh, thôn Nguộn, Dành. Thôn Cống cũng gọi là Cống Phường ở đó có ngôi chùa Không Bụt rất lạ.

Núi Dành là một núi lớn nằm ở bờ nam sông Thương thuộc địa phận huyện Tân Yên. Trên núi có đền, cảnh sắc thật đẹp. Lên núi có thể ngắm khắp cả một vùng hạ lưu sông Thương. Thực là một nơi sơn thuỷ hữu tình.
Làng Hậu là một làng cổ, có 14 dòng họ cùng nhau chung sống đoàn kết. Cư dân ở đây là cư dân lao động thuần tuý. Quanh năm cần cù lao động trồng lúa, trồng màu. Tổ chức hội của làng xưa được chia làm 3 giáp: giáp Đông, giáp Đoài và giáp Giữa, sống ở bốn xóm.
Trong quá trình lịch sử, làng Hậu là đất sản sinh ra một Quận công. Đó là Quận công Nguyễn Đức Thọ, chức Đô đốc hữu đề điểm là người được vua khen học giỏi và có lòng phục vụ đất nước.
Cư dân làng Hậu là cư dân nông nghiệp nên có tín ngưởng thờ thành hoàng. Nơi thờ thành hoàng được người làng Hậu xây dựng với qui mô lớn và đẹp đẽ. Đó là ngôi đình Vường, nơi thờ đức Cao Sơn-Quý Minh. Trải bao năm tháng từ ngày xây dựng (thế kỷ thứ XVIII) đến nay, ngôi đình này vẫn được bảo tồn khá nguyên vẹn. Đây là ngôi đình tiêu biểu và độc đáo ở Bắc Giang.
Hàng năm làng Hậu tổ chức hội đình Vường vào ngày 16 đến 21 tháng Giêng và trung tuần tháng Tám âm lịch. Làng Hậu qui định cứ ba năm mở to một lần. Năm nào hội mở to thì có lễ mộc dục, lễ rước, tế lễ và tổ các trò vui. Mở nhỏ thì cứ xuân thu nhị kỳ, dân làng lại vào đám tế thần ở đình làng.
Trước ngày hội chính (17/1) dân làng làm lễ mộc dục. Lề làng dùng trầu cau, xôi gà, rượu nước cáo yết rồi dùng nước tắm cho thần vị. Tắm rửa xong thì mặc áo mũ đại trào cho thần vị. Sau đó các quan viên tổ chức tế lễ; thưởng thức các ả đào múa hát ca trù mừng nhà thánh và ăn cỗ hương ẩm.
Sang ngày 18/1, dân tổ chức rước kiệu bát cống từ đình ra nghè ở chân núi Dành, ở đó có tổ chức lễ tế long trọng, sau đó rước về. Ngày này, mọi người ăn mặc sang trọng, sạch sẽ đi theo đoàn rước rất đông, rất vui. Trong đoàn rước chia ra từng tốp: Tốp đánh trống đánh chiêng, tốp rước cờ, tốp kéo ngựa thần, tốp khiêng hương án, tốp khiêng kiệu, tốp che tàn, che lọng... tất cả đều mặc áo mầu đỏ, đầu chít khăn bỏ múi, chân quấn xà xạp, đi đứng hiên ngang... Cờ bay phấp phới, trống chiêng vang lừng, sáo đàn réo rắt vui tươi, cuộc rước nghênh thần thật là khí thế.
Trong các ngày hội, làng có mở các trò như vật, cướp cầu, cờ bỏi, đu, chọi gà,... trong đó vật và cướp cầu là đông vui hơn cả.
Hội cướp cầu được mở ra sau khi rước. Sân cầu ở trước cửa đình, mỗi bên sân có một hố cầu. Quả cầu bằng gỗ to nặng vừa một người ôm, sơn đỏ, ngày thường cầu được thờ ở thánh cung. Khi chơi, cai đám làm lễ rồi bưng quả cầu ra sân. Trai làng đứng ở sân cầu, cai đám hô to lên rằng:
Ngày xuân mớ hội cướp cầu

Chúc cho đất nước mạnh giàu phồn vinh
Chúc cho làng xóm quê mình
Dưới trên hoà thuận dân tình khoẻ vui
Chúc cho lúa tốt cau sai
Phong đăng hoà cốc muôn người ấm no.

Ông đám đọc hết câu thì tung quả cầu sơn son thếp vàng xuống bãi. Trai của ba giáp tranh nhau cướp lấy cầu. Trống chiêng nổi lên thúc giục, dân làng vỗ tay reo hò động viên. Giáp nào đem được quả cầu về hố của mình là thắng cuộc. Xong hội cướp cầu thì dân làng tiếp tục chơi các trò chơi khác.

Làng Hậu từ xưa đã có sự kết ước với dân làng Cao Thượng. Truyền thống kết giao giữa hai làng đã đem lại mối tình đoàn kết chặt chẽ giữa hai thôn. Mỗi khi có việc, hoặc lúc khó khăn ho đều báo cho nhau biết để giúp đỡ lẫn nhau. Ngày hội làng Hậu, dân làng Cao Thượng cũng được mời xuống dự, thể hiện mối tình tốt đẹp gắn bó lâu dài.
Nằm trong sơn phận núi Dành, đình Vường cũng như hội của làng Hậu đã góp phần làm cho vùng văn hoá núi Dành có nhiều nét đẹp độc đáo.

                                                                                                                                                                                                                                                       BBT

Thông tin hữu ích